Ankara; 28/07/2009

Sirküler:2009/47

Adli Tatil ve Sürelere Etkisi

Yargı organları 01/08/2009-05/09/2009 döneminde çalışmaya ara vereceklerdir. Teknik adı "çalışmaya ara verme" olan bu döneme "adli tatil" denmektedir. Bu kapsamda, Danıştay daireleri ile bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri adli tatil döneminde çalışmalarına ara verirler.

Kısaca, önümüzdeki Cumartesi (01/08/2009) günü adli tatil başlıyor.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (Md. 175), Ceza Muhakemesi Kanununu (Md. 331), Danıştay Kanunu (Md. 86)[1], İdari Yargılama Usulü Kanunu (Md.61)[2], Sayıştay Kanunu (Md. 101), Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu (Md. 85), Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu (Md. 5) ve diğer ilgili kanunlarda paralel düzenlemeler yapılarak, bu konuda yargı kolları arasında parallelik ve birlik sağlanmıştır.

Vergi uyuşmazlıkları açısından adli tatilin en önemli etkisi hakların kullanımınına yönelik süreleredir. Adli tatilin vergi yargısı açısından sürelere etkisi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.

1)Adli Tatil Süreleri Uzatır

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 8 nci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre; "Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır."

Bu hükümde dikkat edilmesi gereken husus, yasal olarak belirlenmiş sürenin son gününün adli tatil içerisine rastlamasıdır.

Örneğin, 5 Temmuz 2009 günü tebliğ edilen vergi/ceza ihbarnamesine karşı 30 günlük dava açma süresinin son günü olan 4 Ağustos 2009'dur ve bu gün adli tatil süresi içinde kalmaktadır. Dolayısıyla bu ihbarnameye karşı dava açma süresi 11 Eylül 2009 mesai saati bitimine kadar uzayacaktır.

Buna karşılık, 8 Ağustos 2009 günü tebliğ edilen vergi/ceza ihbarnamesine karşı dava açma süresinin son günü 7 Eylül 2009 olduğundan ve bu tarih adli tatil içine rastlamadığından, dava açma süresi uzamayacak ve dava açma süresi 7 Eylül 2009 Pazartesi günü sona erecektir.

2)Adli Tatil Dolayısıyla Hangi Süreler Uzar?

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 8 inci maddesinin 3 üncü fıkrası hükmünün kapsamına, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yazılı bütün süreler girmektedir. Bu cümleden olmak üzere,

  • Dava açma süresi (İYUK, Md.7),
  • İdarenin veya davacıların cevap süreleri (İYUK, Md.16),
  • İtiraz süresi (İYUK, Md.45),
  • Temyiz süresi (İYUK; Md.46),
  • Karar düzeltme süresi (İYUK, Md.54),
  • Yargılamanın yenilenmesi süresi (İYUK, Md.53)

gibi süreler girmektedir.

Ancak, burada dikkat edilmesi bir husus bulunmaktadır. Süreler adli tatil dolayısıyla uzamasına rağmen, dava açılması veya diğer hakların kullanımı için adli tatilin bitmesinin beklenmesi zorunlu değildir. Adli tatil içerisinde de, dava açılabilir veya diğer haklar kullanılabilir. Çalışmaya ara verme döneminde bu tür başvurular nöbetçi mahkemeler nezdinde yapılmaktadır.

3)Adli Tatil Ödeme Emirlerine Açılan Dava Sürelerini Etkilemez

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 8 inci maddesinin 3 üncü maddesi, adli tatil (çalışmaya ara verme dönemi) dolayısıyla İdari Yargılama Usulü Kanununda yazılı sürelerdir.

Adli tatilin diğer kanunlarda yazılı süreleri etkileyip etkilemediği hususu açık değildir.

Bilindiği üzere, ödeme emrine karşı açılacak davalarla ilgili süre, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda değil, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun[3]un 58 inci maddesinde yer almıştır.

Ödeme emirlerine karşı açılacak davanın adli tatil dolayısıyla uzayıp uzamayacağı tartışmalıdır. Bu konudaki içtihatlar da çelişkilidir. Bu nedende, dava açma süreleri, İdari Yargılama Usulü Kanunu dışında diğer kanunlarda yazılı konularda, ilgili kanundaki süreye itibar etmekte yarar vardır.[4]

4)Bazı Mahkemeler Adli Tatile Çıkmaz veya Çalışmaya Ara Vermez

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 61 inci maddesine göre, yargı çevresine dahil olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan idare ve vergi mahkemeleri çalışmaya ara vermezler. Yani, bazı mahkemeler için adli tatil söz konusu değildir.

Buna göre, vergi mahkemesi itiraz mercii olan bölge idare mahkemesiyle aynı ildeyse çalışmaya ara verir, farklı ilde ise çalışmaya ara vermez. Hak kayıplarının önlenmesi açısından bu konuya özellikle dikkat edilmesinde yarar vardır.

5) Diğer Konular

·Yukarıda açıklanmasına rağmen, bir kez daha hatırlatmakta yarar vardır. Adli tatil dönemi içerisinde dava açılmasına ve adli tatilden etkilenen diğer başvuruların yapılmasına hukuken bir engel yoktur. Bu çerçevede adli tatil dönemi içinde dava açılması mümkündür.

·İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 61 inci maddesine göre, adli tatilde, bölge idare mahkemesi başkanının önerisi üzerine, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, her bölge idare mahkemesi merkezinde idare ve vergi mahkemesi başkan ve üyeleri arasından görevlendirilen üç hâkimin katıldığı bir nöbetçi mahkeme kurulmaktadır. Nöbetçi mahkeme, yürütmenin durdurulmasına ve delillerin tespitine ait işler ile kanunen belli süre içinde karara bağlanması gereken işleri yapmaktadır.

·Benzer şekilde Danıştay Kanunu'nun 86 nc maddesi göre; Danıştay'da bir nöbetçi daire kurulmaktadır. Bu daire esas olarak hükümetçe verilen ivedi ve kanunen belli sürede karara bağlanması gereken işler ile yürütmenin durdurulmasına veya delillerin tespitine ait işleri yapmaktadır.

 

Lütfen, daha detaylı bilgi için bizimle iletişim kurmakta tereddüt etmeyiniz.

Saygılarımızla,

ALTINDAĞ YMM LTD.ŞTİ.


[1] 06/01/1982 tarih ve 2575 sayılı Danıştay Kanunu 20/01/1982 gün ve 17580 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. "Madde 86-1. Danıştay daireleri her sene ağustosun birinden eylülün beşine kadar çalışmaya ara verirler."

[2]06/01/1982 tarih ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 20/01/1982 gün ve 17580 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. "Madde 61-1. Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl ağustosun birinden eylülün beşine kadar çalışmaya ara verirler."

[3] 21/07/1953 tarih ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun 28/07/1953  gün ve 8469 Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

[4] Doğrusöz, Bumin; Adli tatil, Referans Gazetesi'nin 16/07/2009 tarihli nüshası.