Ankara; 16/06/2009

Sirküler:2009/24

KDV İadesi Açısından Tam İstisna ve Kısmi İstisna

1) Tam İstisna ve Yüklenilen KDV'nin Akibeti

Tam istisna, işlemin (teslim veya hizmet) KDV'den müstesna olması halinde, bu işlemle (teslim veya hizmet) ilgili olarak işlemde bulunan tarafından yüklenilmiş olan KDV'nin indirilmesi, indirimle yüklenilen KDV'nin giderilememesi durumunda, işlemin yapıldığı ay itibariyle mükellefe iadesi suretiyle, istisnaya konu mal veya hizmetin KDV yükünden tamamen arındırılmasını öngören bir istisna türüdür.

3065 sayılı KDV Kanunu'nun 32 nci maddesine göre, "bu kanunun 11, 13, 14, 15 inci maddeleri  ile 17 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinden indirilir. Vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen Katma Değer Vergisi, Maliye Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunur" hükmüne yer verilerek tam istisna kapsamına giren teslim ve hizmetler sayılmıştır.

Bu açıklamalar ve hüküm dikkate alındığında, tam istisna kapsamına giren teslim ve hizmetleri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.

a) İhracat istisnası (KDVK, md.11),

b) Bavul ticareti (KDVK, md.11),

c) Yolcu beraberi ihracat (KDVK, md.11/1-b),

d) İhraç kayıtlı teslimler (KDVK, md.11/1-c),

e) Yabancıların Türkiye'deki taşımacılık faaliyetlerine veya fuar, panayır ve sergilere katılımlarına ilişkin istisna (KDVK, md.11/1-b),

f) Deniz, hava ve demiryolu araçlarına ilişkin teslim ve hizmetler (KDVK, md.13/a),

g) Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler (KDVK, md.13/b),

h) Altın, gümüş, platin arama, işletme, zenginleştirme, rafinaj ve Türk Petrol Kanunu hükümlerine göre petrol arama faaliyetlerine ilişkin olmak üzere, bu faaliyetleri yürütenlere yapılan teslim ve hizmetler ile aynı Kanun hükümlerine göre boru hattıyla taşımacılık yapanlara bu hatların inşa ve modernizasyonuna ilişkin yapılan teslim ve hizmetler (KDVK, md.13/c),

i) Teşvik belgeli makine ve techizat teslimleri (KDVK, md.13/d),

j) Limanlara bağlantı sağlayan demiryolu hatları, limanlar ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen kendisi yapan veya yaptıran mükellefler ile genel bütçeli idarelere bu işlere ilişkin olarak yapılan mal teslimleri ve inşaat taahhüt işler(KDVK, md.13/e),

k) Ulusal güvenlik amaçlı teslim ve hizmetler (KDVK, md.13/f),

l) Uluslararası taşımacılık (KDVK, md.14),

m) İhraç malı taşıyan kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorkların depolarına yalnızca yurt dışına çıkışlarında yapılacak motorin teslimler (KDVK, md.14),

n) Diplomatik istisna kapsamındaki teslim ve hizmetler (KDVK, md.15),

o) Özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları teslimleri (KDVK, md.17/4-s).

p) İzmir Üniversiade Oyunlarına ilişkin istisna (KDVK, geçici md.22).

2) Kısmi İstisna ve Yüklenilen KDV'nin Akibeti

Yukarıda sayılan dışında kalan KDV Kanununda düzenlenen diğer istisnalar ise kısmi istisna olarak tanımlanmaktadır. Kısmi istisnalar dolayısıyla yüklenilen KDV indirim konusu yapılmaz. Zira, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 30/a maddesinde, vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan katma değer vergisi indirim konusu yapılamaz hükmüne yer verilmiştir.

Bu kuralın istisnası 3065 sayılı KDVK Kanunu'nun 17/4-c maddesidir. Buna göre, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu 19 ve 20 nci maddeleri kapsamında yapılan devir ve bölünme işlemleri ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 81 inci maddesi kapsamında ferdi işletmelerin sermaye şirketlerine dönüşmeleri halinde, işlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden mükelleflerce yüklenilen ve indirilemeyen vergiler, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya bölünen kurumların varlıklarını devralan mükellefler tarafından mükerrer indirime yol açmayacak şekilde indirim konusu yapılabilir. Bu halde, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun istisna işlemler dolayısıyla indirimi engelleyen 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmü uygulanmaz.

Kısmi istisnalar dolayısıyla yüklenilen ve indirim konusu yapılamayan KDV işin mahiyetine gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınır. Zira, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 58 inci maddesine göre, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisi ile mükellefçe indirilebilecek Katma Değer Vergisi, Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmez denilmiştir. Bu hükme göre, mevhum-u muhalifinden, indirilemeyecek nitelikte olan istisna işlemler dolayısıyla yüklenilen KDV gider kabul edilir.

Lütfen, tereddüt halinde veya daha ayrıntılı bilgi için iletişim kurunuz.

Saygılarımızla.

ALTINDAĞ YMM LTD. ŞTİ.