Ankara;20/05/2009

Sirküler:2009/15

Üniversite Öğrencilerine Verilecek Burslar Kurum Kazancının Tespitinde İndirim Olarak Dikkate Alınabilir.

Vergi uygulamasında sıkça sorulan sorulardan biri üniversite öğrencilerine verilen bursların gider yazılıp yazılamayacağı yönündedir. Pek çok hayırsever işveren bu türden burslar vermektedir ve bu husus onları doğrudan ilgilendirmektedir. Bu sirküler yukarıda anılan hususa açıklık getirmek amacıyla kaleme alınmıştır.

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61'inci maddesinde, "ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat" olarak tanımlanmıştır.

Aynı madde de, ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez" denilmiş ve aynı Kanunun 94'üncü maddesi ile de hizmet erbabına ödenen ücretler üzerinden 103 ve 104'üncü maddelere göre tevkifat yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 28'inci maddesi ile;

"1. Resmi ve özel müesseseler ve şahıslar hesabına yabancı memleketlerde tahsilde veya stajda bulunan öğrenci ve memurlara gider karşılığı olarak verilen paralar (özel müesseseler tarafından yapılan ödemeler, benzeri devlet öğrenci ve memurlarına verilen miktardan fazla olduğu takdirde, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur.) (Asli görev veya memuriyet dolayısiyle alınan ücretler bu istisnaya dahil değildir);

2. Resmî ve özel müesseselere ve şahıslar hesabına Türkiye'de tahsilde bulunan öğrenciye iaşe, ibate ve tahsil gideri olarak ödenen paralar"; gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Konuya ilişkin olarak yayımlanan 128 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde:

"Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 61'inci maddesinin üçüncü fıkrasının 2 numaralı bendinde, "evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler"in ücret sayılacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hüküm uyarınca, hizmet erbabına evvelce yapılan veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığı verilen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır.

Ancak, Gelir Vergisi Kanununun 28'nci maddesinin 1 ve 2 numaralı bentleri uyarınca, bu bentlerde yazılı şartla vergiden müstesna tutulan "tahsil ve tatbikat ödemeleri ve bu meyanda burslar; gelecekte yapılacak hizmetler karşılığını teşkil eden ücret ödemesi sayılmakla birlikte, sözkonusu istisna hükmü gereğince gelir vergisine tabi tutulmayacaktır" açıklamalarına yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "Safi Kurum Kazancı" başlıklı 6'ncı maddesinin 2'nci fıkrasında safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş olup, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "İndirilecek Giderler" başlıklı 40'ıncı maddesinde de ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu hüküm ve açıklamalar göre,

1)    Öğrencilerin Türkiye'de tahsilde bulunması veya Şirket hesabına yurtdışında  eğitim görmesi (madde hükmünde belirtilen sınırlamalar göz önünde bulundurulmak koşuluyla),

2)    Yapılan ödemenin yeme ve yatma giderleri ile tahsil giderlerinin karşılanması amacına yönelik bulunması,

3)    Ödemenin bizzat öğrencilere yapılması,

4)    Şirket ile öğrenciler arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmaması,

halinde verilecek bursların gelir vergisinden istisna edilmesi gerekir.

Ayrıca, verilen bursların,

1)    İşle ilgili olması,

2)    Burs verilen kişilerin okulu bitirdikten sonra işletmede hizmet yükümlülükleri nedeniyle çalışacaklarını gösteren bir sözleşme düzenlenmesi,

3)    Bu durumun herhangi bir inceleme anında denetim elemanına ispatlanması,

4)    Burs verilecek kişilerin, Türkiye'nin her tarafında eğitim gören öğrencilerin katılabileceği bir yarışma sınavı sonunda başarılı olması,

5)    Verilecek burs miktarının işin önemi ve genişliği ile orantılı olması,

halinde kurum kazancının tespitinde gider olarak hasılattan indirilebilir.

Ancak yukarıda belirtilen şartların bulunmaması halinde, diğer bir ifade ile sadece yardım amacı ile verilen burs olması halinde, söz konusu burslar için yapılacak ödemeler indirilebilir giderler arasında sayılmadığından, kayıtlara gider olarak yansıtılması mümkün değildir.

Lütfen, tereddüt halinde veya daha ayrıntılı bilgi için iletişim kurunuz.

Saygılarımızla.

ALTINDAĞ YMM LTD. ŞTİ.